ΜΑΡΤΥΡΙΑ Θ. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

ΜΑΡΤΥΡΙΑ Θ. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

   Η θεία Κερέκη, πρώτη εξαδέλφη του πατέρα μου, όταν πληροφορήθηκε ότι θα πάω στην Τραπεζούντα, μου έστειλε ένα γράμμα από την Αλεξανδρούπολη, με την παράκληση να βρω το σπίτι της σε μία συνοικία έξω από την πόλη προς τα Πλάτανα.
         
                                                            Πλάτανα, σημερινό Akcaabat
   Η θεία Κερέκη είχε ένα μωρό τον Κωστή, που της το άρπαξαν βίαια οι Τούρκοι, όταν έδιωχναν τον Ελληνικό πληθυσμό από την Τραπεζούντα το 1922. Το δεξί της χέρι ήταν κουλό από το χτύπημα του υποκόπανου στην προσπάθεια της να κρατήσει το παιδί. Η θεία Κερέκη ποτέ δεν ξέχασε τον Κωστή της. Η φωτογραφία του μωρού ήταν φυλαγμένη στο εικονοστάσι μαζί με τα εικονίσματα και το κρεμαστό καντήλι, που είχε φέρει από την πατρίδα. Το παιδί είχε μια χαρακτηριστική ουλή στη δεξιά πλευρά του μετώπου, που έγινε στη γέννα με τα πρωτόγονα μέσα της εποχής και των περιστάσεων. Στο γράμμα της με παρακαλούσε να ψάξω στο τζάκι του σπιτιού. Σε μια τρύπα, καλυμμένη με τούβλο και σοβά, είχε κρύψει φεύγοντας ένα κουτί με τα χρυσαφικά της και το χρυσό σταυρό του Κωστή. Να άφηνα τα χρυσαφικά, ήθελε μόνο το χρυσό σταυρό του μωρού.   Δύσκολη αποστολή.
   Με τη βοήθεια του διαγράμματος της θείας και αγωνία ανακατεμένη με φόβο βρήκα το σπίτι, δεν ήταν δύσκολο. Από μακριά φάνηκε η ελληνική κλασσική αρχιτεκτονική των αρχών του αιώνα με τα οφηνωτά κλειδιά στα γείσα των παραθύρων, τη σφυρήλατη πόρτα με τους ωραίους ανάγλυφους καράβολους, τα μπαλκόνια με τις ωραίες σιδεριές και τακαλλιτεχνικά φουρούσια. Το σπίτι διατηρούνταν σε καλή κατάσταση. Χτύπησα την πόρτα με το ρόπτρο. Μου άνοιξε μια γυναίκα. Της εξήγησα ποιος είμαι και ότι θα ήθελα να δω το σπίτι.
   Η συνεννόηση ήταν δύσκολη. Κατάλαβα όμως ότι δεν μπορούσε να
με δεχτεί, γιατί έλειπε ο άνδρας της στη δουλειά και θα γύριζε το απόγευμα. Πράγματι το απόγευμα ξαναπήγα στο σπίτι. Ένας εύσωμος άνδρας με υποδέχτηκε. Παρόλη την ηλικία του, γύρω στα 71, ήταν γεροδεμένος με γαλανά λαμπερά μάτια και κόκκινα χείλια. Μετά τις σχετικές ευχαριστίες στα αγγλικά, του έδειξα τη φωτογραφία του μωρού και του είπα την επιθυμία της θείας Κερέκης. Με κοίταξε βαθιά στα μάτια. Του εξήγησα την ιστορία με το θαμμένο κουτί και ότι επιθυμία της θείας μου είναι να αφήσω όλα τα χρυσαφικά και να πάρω μόνο το χρυσό σταυρό, γιατί ήταν ο βαφτιστικός σταυρός του χαμένου Κωστή της. Η ματιά του εξακολουθούσε να με τρυπάει βαθιά στα μάτια. Εντάξει είπε, θα προσπαθήσω να δω τι μπορώ να κάνω. Περάστε αύριο την ίδια ώρα".
   Σχετικά χαρούμενος, που η αποστολή μου πήγαινε καλά, γύρισα την επόμενη μέρα στο σπίτι. Με περίμενε στο διάδρομο. Η γυναίκα του έλειπε.

   "Πάρτε το κουτί μου είπε και δώστε το στη θεία σας".
   Άνοιξα το παλιό κουτί με συγκίνηση. Μέσα ήταν μερικά χρυσά σκουλαρίκια, ένα περιδέραιο, βραχιόλια, φλουριά από αυτά που έραβαν οι Πόντιες στα γιορτινά φορέματα τους και μερικές χρυσές λίρες.

   "Το σταυρουλάκι του Κωστή δεν βρέθηκε;" ρώτησα.
   "Να το σταυρουλάκι, μου απαντά", και έβγαλε από την τσέπη του ένα χρυσό σταυρό με αλυσίδα. Στο πίσω μέρος έγραφε "Κωνσταντίνος 1921".
   "Πάρτε όλα τα χρυσαφικά, μου είπε, αλλά το σταυρουλάκι θα το κρατήσω εγώ".
   "Μα, πως, μήπως είστε κρυπτοχριστιανός"; ρώτησα δειλά.
   "Όχι ακριβώς", απάντησε κατεβάζοντας το βλέμμα του, "αλλά ... εγώ είμαι ο Κωστής ... ".
   Άφωνοι σκύψαμε και φιληθήκαμε ... , σαν δυο ξαδέρφια. Η ουλή φαινόταν καθαρά στη δεξιά πλευρά του μετώπου του. Με παρακάλεσε η ιστορία αυτή να μείνει μεταξύ μας. Αλλιώτικα θα κινδύνευε η καριέρα των δύο παιδιών του, που ήταν μόνιμοι αξιωματικοί του τουρκικού στρατού αλλά και η δική του θέση, ως διευθυντού του τελωνείου. Επέμεινε, ... "δεν έχει πια κανένα νόημα ... ". Έφυγα χωρίς να πάρω τίποτα. Το κουτί και το περιεχόμενό του ανήκε σ’ αυτόν.
   Όταν γύρισα στην Αθήνα σκεπτόμουνα, πώς θα παρουσιάσω στη Θεία Κερέκη την εμπειρία μου. Ευτυχώς ο Θεός έλυσε με το δικό του τρόπο το πρόβλημα. Η θεία Κερέκη είχε πεθάνει πριν από 10 ημέρες. Δεν είχα καμία άλλη επαφή με τον Κωστή, "δεν είχε πια κανένα νόημα ... ".

Aρχείο Kώστα Φωτιάδη.

Προφορική μαρτυρία Θεοδώρου Kωνσταντινίδη,

Iασωνίδου 23, Σούρμενα Aττικής, ετών 72.

Eρευνήτρια: Όλγα Nτέλλα, φοιτήτρια Φιλοσοφικής Σχολής A.Π.Θ.

Kαταγραφή (14.10.1992).΄

Λένα Σαββίδου για το Thalassa Kara Deniz

  

Τουρκικές προσδοκίες από την Παναγία Σουμελά

Με το βλέμμα στις... μπίζνες που μπορούν να φέρουν οι χιλιάδες ορθόδοξοι που θα συρρέουν κάθε χρόνο στην Παναγία Σουμελά, καθώς και στην έξωθεν καλή μαρτυρία για σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών, δόθηκε από την Αγκυρα η άδεια για τέλεση Θείας Λειτουργίας ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου στην «Ιερουσαλήμ των Ποντίων».

Η είδηση τον περασμένο Ιούνιο ότι ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού Ερτουγρούλ Γκιουνάι χορήγησε στο Φανάρι άδεια για την τέλεση λειτουργίας κάθε χρόνο, ανήμερα της Παναγίας, στην ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά προκάλεσε ευφορία στο Πατριαρχείο και σε χιλιάδες ορθοδόξους σε όλο τον κόσμο. Ο κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος έχει ήδη εγκαινιάσει την παράδοση επαναλειτουργίας ιστορικών ναών της Καππαδοκίας, είχε επανειλημμένα ζητήσει από το υπουργείο τη δυνατότητα να τελεστεί Λειτουργία στο ιστορικό μοναστήρι, το οποίο δεν έχει λειτουργήσει ως χριστιανικός ναός μετά την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923.

Θα είναι η πρώτη φορά που Οικουμενικός Πατριάρχης θα προεξάρχει Θείας Λειτουργίας στη Σουμελά, σύμβολο του ποντιακού Ελληνισμού, ενώ εκτιμάται ότι οι Πόντιοι που θα συρρεύσουν στην περιοχή μπορεί να ξεπεράσουν τις 20.000. Οι κλίνες στην Τραπεζούντα έχουν ήδη εξαντληθεί, ενώ ορθόδοξοι από την Ελλάδα, τη Ρωσία και τη Γεωργία έχουν κλείσει δωμάτια και στις γειτονικές Σαμψούντα και Ορντου. Το Πατριαρχείο, το οποίο έχει το γενικό πρόσταγμα, επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους, προκειμένου να μην υπονομευθεί η ιστορική σημασία της στιγμής με έκτροπα.

Η Αθήνα από την πλευρά της, παρ΄ όλο που αναγνωρίζει τη συμβολική σημασία της κίνησης, εκτιμά ότι βασικός λόγος που χορηγήθηκε η άδεια ήταν οικονομικός. Και συγκεκριμένα, τα προσδοκώμενα οφέλη για τον τουρισμό, αφού η Τραπεζούντα θα γίνεται κάθε χρόνο πόλος έλξης χιλιάδων πιστών απ΄ όλο τον κόσμο. Ηδη η τουρκική Ενωση Ταξιδιωτικών Πρακτορείων (ΤURSΑΒ) εκτιμά ότι η τέλεση της Λειτουργίας θα συμβάλει σημαντικά στον τουρισμό και στο εισόδημα όχι μόνο της περιοχής, αλλά και της χώρας.

Ακόμη ένας λόγος που η Αθήνα κρατά χαμηλά τους τόνους είναι ότι καθώς το ζήτημα αφορά τις σχέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν και του Πατριαρχείου και συνολικά τη στάση της τουρκικής κυβέρνησης απέναντι στις θρησκευτικές ελευθερίες, και γι΄ αυτό δεν επιθυμεί να εμπλακεί. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι αν και κίνηση καλής θέλησης προς το Φανάρι, η τέλεση της Λειτουργίας, πάγιο αίτημα του Πατριαρχείου εδώ και χρόνια, είναι ακόμη μια από τις κινήσεις εντυπωσιασμού, προκειμένου η Αγκυρα να εξασφαλίσει την έξωθεν καλή μαρτυρία ότι σέβεται τις θρησκευτικές ελευθερίες. Πόσω μάλλον όταν ο Αύγουστος είναι η εποχή που προετοιμάζεται η επόμενη έκθεση προόδου της Κομισιόν για την Τουρκία.

Το Φανάρι συστήνει ηρεμία και σεβασμό λόγω της περιόδου του Ραμαζανιού και αποφυγή ενεργειών που μπορεί να αμαυρώσουν τη θρησκευτική ατμόσφαιρα. Η αφορμή, άλλωστε, δόθηκε στο περυσινό προσκύνημα με την ένταση που προκλήθηκε όταν ο νομάρχης Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Ψωμιάδης, έψαλλε τον εθνικό ύμνο προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Υπάρχει, όμως και εκκλησιαστικό παρασκήνιο που αφορά τον ανταγωνισμό ανάμεσα στο Φανάρι και την Εκκλησία της Ρωσίας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι οι ρωσικές πιέσεις για να ανοίξει το ιστορικό μοναστήρι ήταν μεγάλες. Ιδιαίτερο ρόλο έπαιξε ο Ιβάν Σαββίδης, ο ποντιακής καταγωγής βουλευτής της ρωσικής Δούμας και επικεφαλής της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποντίων Ελλήνων. Ο Σαββίδης έχει ήδη επισκεφθεί την περιοχή κι έχει αναλάβει οργανωτικά την εκδήλωση. Ο ίδιος και η Ρωσική Εκκλησία διεκδικούν το δικό τους μερίδιο στην επιτυχία και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα επιχειρήσουν να καπελώσουν τον κ. Βαρθολομαίο.

Κύκλοι του ΥΠΕΞ, πάντως, δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους για το ενδεχόμενο να σημειωθούν επεισόδια και ακρότητες. Υπάρχουν πληροφορίες από την Τουρκία ότι Τραπεζούντα έχουν κινητοποιηθεί ομάδες για να παρεμποδίσουν τη Λειτουργία. Υπενθυμίζεται ότι η Τραπεζούντα είναι άντρο των εθνικιστών και των Γκρίζων Λύκων, ενώ την ημέρα τέλεσης της Λειτουργίας έχει προγραμματιστεί συζήτηση για τον ρόλο που διαδραμάτισαν τοπικοί «ήρωες» στη γενοκτονία των Αρμενίων και των Ποντίων. Πάντως, και η επιλογή του Π. Ψωμιάδη να μνημονεύσει έξω από το μοναστήρι ονόματα σφαγιασθέντων στη γενοκτονία Ποντίων προφανώς δεν διευκολύνει τα πράγματα.
ΝΕΑ

Read more: http://infognomonpolitics.blogspot.com/2010/08/blog-post_07.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+InfognomonPolitics+%28InfognomonPolitics%29#ixzz0vvsm6gRL

Η ταβάρα, πού μας βασανίζει..

Βλέποντας χθες στις ειδήσεις, την παχύσαρκη γυναίκα, στην Αμερική, που σκότωσε τον άνδρα της καθήμενη επάνω του, θυμήθηκα την ταβάρα.
Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού του Μαλλιάρη, (10ος τόμος, σελ. 89):
"Ταβάρα
(και ταφάρα ή θαβάρα)
προσωποποίηση του εφιάλτη, ο βραχνάς.
Δαιμονικό ον με όψη δύσμορφης γριάς ("γριντζωμέντζας γραίας").
Φοράει παλιοπάπουτσα, μπαίνει στα σπίτια από τις καπνοδόχους, για να ενοχλήσει τους ανθρώπους στον ύπνο τους και ιδιαίτερα τις λεχώνες.
Βασανίζει, επίσης, τους βλάσφημους, τους ασεβείς, τους κοιλιόδουλους, τους κλέφτες, τους κακούργους, όσους ξέχασαν να προσευχηθούν πριν κοιμηθούν.
Καθισμένη στο στήθος τους, τους πιέζει αφόρητα καί τους υποχρεώνει να ομολογήσουν τις κακές πράξεις τους.
Αν το χέρι της δεν είναι "τρύπιο" και το βάλει πάνω στό στόμα τους δεν μπορούν να αναπνεύσουν..."

Εκδήλωση τού Σάββα Καλεντερίδη στόν Χολαργό

"Οδοιπορικό στά χνάρια τού Ελληνισμού στη Μικρασία"
Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χολαργού
Περικλέους 53-55
Δημαρχείο Χολαργού

Tα ΟΧΙ του μητροπολίτη Τραπεζούντος και μετέπειτα αρχιεπισκόπου Αθηνών, Χρύσανθου

Αυτός ο τόπος βγάζει δύο πράγματα ελιές και παλικαριά.

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ (1881-1949)
Στα 1881 γεννήθηκε στην σκλαβωμένη Κομοτηνή, η ζωή του πέρασε μέσα από συμπληγάδες μα θα μείνει βαθειά στην μνήμη της ιστορία το βήμα του, γιατί ο ιεράρχης των Ποντίων, ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος, στήθηκε στητός και είπε ΟΧΙ, όταν όλοι λέγανε ΝΑΙ απ’ άκρου σ’ άκρου στην Ευρώπη.
Τιμημένος όσο κανένας, ως Μητροπολίτης Τραπεζούντας στα δύσκολα χρόνια (1913-1923), στάθηκε στον Ελληνισμό του Ευξείνου Πόντου και στις πατρογονικές εστίες αλλά και μετά στην προσφυγιά. Πρωταγωνίστησε για την σωτηρία του Ελληνισμού στην Μακεδονία. Αποκρισάριος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Αθήνα, υπεύθυνος σε πολλές αποστολές εθνικής σημασίας στην Τιφλίδα, την Αλβανία, το Βελιγράδι, την Συρία και αλλού. Λόγιος και γλωσσομαθής, αφιέρωσε το ταλέντο του σε μελέτες για την εκκλησία της Τραπεζούντας (1933), το 1937 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Αθηνών και το 1940 ονομάστηκε Ακαδημαϊκός. Από το 1938 – 1941 ήταν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών. Ο Αρχιεπίσκοπος του '40.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 40
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος σ’ αυτόν τον πόλεμο πολέμησε μαζί με το μαχόμενο έθνος από την πρώτη στιγμή και κατά του Ιταλού αλλά και κατά του Γερμανού εισβολέα. Δεν υπήρξε ενέργεια πού έπρεπε να κάνει Ορθόδοξος Ιεράρχης που να μη την έκανε, δίπλα στον μαχητή αλλά και δίπλα στον τραυματία. Παρηγορητής της χήρας και εμψυχωτής του πολεμιστή, ακούραστα στήριξε τον άνισα μαχόμενο Ελληνισμό, και όταν πλησίαζαν τα δύσκολα πιο πεισματικά πύκνωνε τις γραμμές μη και περάσει ο εχθρός.

ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ
Ας δούμε τι γράφει στο ημερολόγιο του ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος:
29/4/1941
«Πληροφορούμαι ότι ο στρατηγός Τσολάκογλου αφού σύνηψε την επονείδιστον συμφωνία με τους Γερμανούς επάνω στο μέτωπο, κατελθών εις Αθήνας πρόκειται εντολή των Γερμανών να σχηματίσει Κυβέρνησιν. Τούτο με στεναχωρεί πολύ διότι θα περιπέσωμεν εις δεινά, .... Προτιμότερον μόνοι οι Γερμανοί να έχουν την ευθύνη της διοικήσεως οπότε θα είναι προσεκτικότεροι».
Πράγματι λοιπόν, οι Γερμανοί, ευθύς μόλις μπήκαν στην Αθήνα και ενώ ακόμα η Ελλάδα πολεμούσε στην Κρήτη, πραγματοποίησαν συναντήσεις με πρόθυμους παράγοντες για να φανεί η κατοχή μια ομαλή συνέχεια, όλα να ξεχαστούν. Σα να μη χύθηκε ποτέ αίμα στα οχυρά, μήτε η Ελλάδα είπε ΟΧΙ, μια παρένθεση που πρέπει να πάρουμε μια γόμα και να την σβήσουμε. Δεν έγινε τίποτα, όλοι πρόθυμοι, στρατιωτικοί, κάθε είδους παράγοντες, ακόμα και η εκκλησία θα κάνουμε μια μασκαράτα και θα ξυπνήσουμε με τον μηχανισμό όπως ήταν με μια κυβέρνηση που διέθετε Ελληνικά πιστοποιητικά γέννησης, και όλα θα είναι καλά αγγελικά πλασμένα. Κάποιοι Ιταλοί και Γερμανοί θα παρακολουθούσαν και θα έλεγχαν τα πάντα, κάποιες μικρές αλλαγές στα σύνορα υπέρ των Βουλγάρων κα των Ιταλών (πάει η Θράκη, η Μακεδονία, τα Επτάνησα, η Ήπειρος και οι Κυκλάδες), και πια σύμμαχοι είμαστε βοηθήστε και εσείς τώρα με το αίμα σας την επιβολή της νέας τάξης του Χίτλερ....
Και οι νεκροί στο Έλλη; Και τα παιδιά με τα κομμένα πόδια; Και οι χήρες και τα ορφανά της βομβαρδισμένης Πάτρας;

ΤΟ ΟΧΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
27/4/1941
Ο Αρχιεπίσκοπος ήρθε πρωί στην Αρχιεπισκοπή «Δεν θα λειτουργήσω σήμερα για να είμαι έτοιμος για ό,τι προκύψει» και έστειλε τον Αρχιδιάκονο Νικόδημο (μετέπειτα Μητροπολίτη Πατρών) να τελέσει την λειτουργία λέγοντας του «Πρόσεχε παιδί μου έχε το νου σου μη και σε ειδοποιήσω». Κυριακή του Θωμά λοιπόν κήρυξε απ’ άμβωνος ο Αρχιδιάκονος και κάποια στιγμή είδε μαντατοφόρο να του κάνει νόημα: γρήγορα στον Αρχιεπίσκοπο. Τελείωσε την λειτουργία και πήγε στο γραφείο του, τον βρήκε να κλαίει βλέποντας την σημαία των Ναζί να κυματίζει στον Παρθενώνα.
Σύντομα κάθε είδους μαντατοφόροι άρχισαν να φτάνουν στο γραφείο του Χρύσανθου, με κάθε είδους προτάσεις, απειλές, εκβιασμούς, γλυκόλογα. Και ο Χρύσανθος εκείνες τις ημέρες θυμήθηκε τον Μητροπολίτη Τραπεζούντας και με Ποντιακό πείσμα είπε τέσσερα βασικά ΟΧΙ.

ΠΡΩΤΟ ΟΧΙ
Ήρθε μια επιτροπή και πρότεινε για το καλό του Ελληνικού λαού και για να καλοπιάσουμε τον κατακτητή, να πάμε με μπροστάρη την θρησκευτική μας ηγεσία να παραδώσουμε την πόλη των Αθηνών στους Γερμανούς, και Χρύσανθος απάντησε:
«Οι Έλληνες Ιεράρχες δεν παραδίδουν πόλεις στον εχθρό, καθήκον έχουν να εργαστούν δια την απελευθέρωση».

ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΧΙ
Ήρθαν κάποιοι και είπαν ας κάνουμε κάτι να μας πάρουν από καλό μάτι οι κατακτητές, μη τους πάμε πια κόντρα, τελείωσε ο πόλεμος. Και τι να κάνουμε βρε παιδιά; Δεν κάνουμε μια δοξολογία στην Μητρόπολη! Και αγρίεψε το μάτι του Μητροπολίτη Τραπεζούντας:
«ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ! Δοξολογία δεν έχει θέσιν επί τη υποδουλώσει της Πατρίδος μας, η ώρα της δοξολογίας θα είναι άλλη».

ΤΡΙΤΟ ΟΧΙ
Μιας και οι ραγιάδες δεν μπορούσαν να τον πείσουν να σκύψει, είπαν να τον θαμπώσουν, του ζήτησαν να πάει να δει τον στρατηγό Στούμμε και τότε «υποχώρησε» ο Χρύσανθος είπε: «Θα τον αναμένω». Ο στρατηγός πήρε τα πόδια του και πήγε στο Αρχιεπισκοπικό γραφείο. Από την πρώτη στιγμή κατάλαβε ο Γερμανός στρατηγός ότι δεν είχε να κάνει με προσκυνημένο ανθρωπάκι αλλά με ηγέτη που υπερασπιζόταν Θερμοπύλες και το ξεκίνησε μαλακά, να δει που θα του βγει. «Όμορφη η πατρίδα σας», «Οι Γερμανοί λατρεύουν τον Όμηρο». Και ο Αρχιεπίσκοπος ευγενικά, σεμνά, εκπροσωπώντας τους Έλληνες:
«Ελπίζω να σεβαστείτε την Χώρα. Στρατηγέ μη θίξετε την φιλοτιμία του Ελληνικού λαού».

ΤΕΤΑΡΤΟ ΟΧΙ
Τέλος, ο στρατηγός Στούμμε, την επόμενη τσούπ ξανά στο Αρχιεπισκοπικό γραφείο και τι του ζήτησε λες; Να ορκίσει την κυβέρνηση Τσολάκογλου!!! Την απάντηση δεν χρειάστηκε να την μεταφράσει διερμηνέας, την είπε στα Γερμανικά ο πρώην Τραπεζούντας και νυν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών:
«Δεν μπορώ να ορκίσω Κυβέρνηση προβληθείσα από τον εχθρό. Εμείς γνωρίζουμε ότι τις Κυβερνήσεις τις ορίζει ο λαός ή ο Βασιλεύς. Εδώ τώρα ούτε ο λαός εψήφισε την Κυβέρνηση, ούτε ο Βασιλεύς την όρισε. Πως ζητάτε να ορκίσω Κυβέρνηση υποδειχθείσα υπό του εχθρού; Δια να είναι όργανό των;»
Αναψοκοκκίνησε ο στρατηγός από το χαστούκι που δέχτηκε, χαιρέτησε, έκανε μεταβολή και βγαίνοντας από την πόρτα της Αρχιεπισκοπής σίγουρα κατάλαβε ότι ο πόλεμος δεν είχε τελειώσει.
Τώρα ήταν η σειρά των σκουλήκων, οι οποίοι για το 'καλό' της Πατρίδας και του λαού και το δικό του, τον εκλιπαρούσαν να μην αρνηθεί την πρόταση που του έκανε ο Στούμμε. Ο Ιεράρχης απάντησε:
«Εν γνώσει των συνεπειών που με αναμένουν, δεν δέχομαι την προτεινομένη πρόταση. Εμμένω εις τας αρχάς μου».
Και όταν τον παραπίεσαν:
«Ο πρωθυπουργός που όρκισα βρίσκεται και αγωνίζεται στην Κρήτη» είπε και σίγασε πια κάθε άλλη κουβέντα.
Απ’ ό,τι καταλαβαίνεις αυτή η πράξη του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου ήταν η πρώτη πράξη εθνικής αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη.
Ο Τσολάκογλου πως ορκίστηκε;
Στις 29/4/1941 11πμ ορκίστηκε η πρώτη κατοχική κυβέρνηση από τον διάκονο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Καρύτση …. Φυσικά ούτε ο Θεσσαλός Τσολάκογλου, ούτε οι Γερμανοί λησμόνησαν αυτή τη συμπεριφορά του Χρύσανθου. Στις 2/6/1941 επαύθη με Συντακτική Πράξη της ψευδοκυβέρνησης Τσολάκογλου, για να τοποθετηθεί κάποιο πιο βολικό άτομο στη θέση του Αρχιεπισκόπου.
Ο Χρύσανθος πέθανε το 1949, πάμφτωχος, χωρίς ακίνητη περιουσία και με ελάχιστα κινητά υπάρχοντα.

από τό Ιστολόγιο Ινφογνώμων Πολιτικά

26 Οκτωβρίου: Eπέτειος Άλωσης της Τραπεζούντας

Πίνακας που δείχνει την Άλωση της Τραπεζούντας

Σαν σήμερα, πριν από 548 χρόνια, έπεσε η Τραπεζούντα στα χέρια των Οθωμανών και του Σουλτάνου του Πορθητή.
Για την ακρίβεια, η Τραπεζούντα δεν έπεσε, παραδόθηκε κατόπιν συμφωνίας, μετά από 32 ημέρες πολιορκία και μετά από διαμεσολάβηση του αυλικού των Κομνηνών, Γεωργίου Αμοιρούτζη, μεταξύ του τελευταίου αυτοκράτορα της Τραπεζούντας, Δαβίδ του Μεγαλοκομνηνού και του Μωάμεθ του Πορθητή.
Ο Δαβίδ πείστηκε να παραδώσει την πόλη, για να μην καταστραφεί από τα αγριεμένα στίφη των Οθωμανών.
Ο Αμοιρούτζης, θεωρείται ότι μεσολάβησε για το καλό της πρωτεύουσας του Πόντου και των κατοίκων της.
Στη συνέχεια, ο Αμοιρούτζης ήταν αυτός που φέρεται να παρέδωσε επιστολές που του εμπιστεύθηκε ο Δαβίδ, με τις οποίες ο τελευταίος αυτοκράτορας της Τραπεζούντας επεδίωκε τη σύναψη συμφωνιών για την απελευθέρωση του Πόντου.
Το τέλος του Δαβίδ και της οικογένειάς του ήταν τραγικό, ενώ ο Αμοιρούτζης έμεινε στην ιστορία ως ο άνθρωπος που πρόδωσε τον προστάτη και ηγέτη του.
Μεχτέρ τακιμί: Οθωμανικό τμήμα τελετών, σε παρέλαση που γίνεται στην Τραπεζούντα, με την ευκαιρία της επετείου της Άλωσης

Οι τουρκικές αρχές γιόρτασαν σήμερα την επέτειο "απελευθέρωσης" της Τραπεζούντας, με τη συμμετοχή των σημερινών τραπεζουντίων, που στην πλειοψηφία τους αποτελούν απογόνους των Ελλήνων του Πόντου.
Εμείς, οι απόγονοι των γενοκτονημένων και των ξεριζωμένων από τα χώματα του προσφιλούς Πόντου, βιώνουμε τη νεοελληνική πραγματικότητα, ενώ δεν έχουμε κάν την ημέρα αυτή στο επετειολόγιό μας.
Έστω και χωρίς τύπους, άς αφιερώσουμε μερικές στιγμές στην ημέρα αυτή και άς κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ στους ήρωες και τους μάρτυρες του Πόντου, σε όλους εκείνους που έδωσαν διαχρονικά το αίμα τους για την υπεράσπιση της φυλής.

Σάββας Καλεντερίδης

από τό Ιστολόγιο Ινφογνώμων Πολιτικά

Εχω στον Πόντο, μιά ολόκληρη πόλη συγγενείς. Καί καμιά δύναμη δεν θα με ξεριζώσει..

Στον Πόντο, παντρεύονταν οι περισσότεροι γύρω στα είκοσί τους.
Οι γυναίκες, ακόμα νωρίτερα..

Έτσι, σε κάθε αιώνα είχαμε πέντε γενιές, πού είχαν απο δύο γεννήτορες η κάθε μία, άρα δέκα άτομα.

Στον Πόντο ζήσαμε απο το 700 πρό Χρηστού, μέχρι τό 1923. Είκοσι επτά αιώνες, επί δέκα γεννήτορες σέ κάθε αιώνα, μας κάνουν 270 προγόνους.

Οι οικογένειες τους ήταν πολυμελείς. Αν λογαριάσουμε, ότι ο καθε ένας απο αυτούς είχε δύο κατά μέσο όρο αδέλφια, τότε μιλάμε για 540 συγγενείς δευτέρου βαθμού, τουλάχιστον.

Επομένως, κατα την μετριοπαθέστατη αυτή εκτίμηση, στον Πόντο έχουν ταφεί τουλάχιστον 810 συγγενείς μου, πρώτου και δευτέρου βαθμού.

Στά Άγια χώματα της Πατρίδας, έχω θαμμένους 810 τουλάχιστον συγγενείς..

Εκεί ανήκω..

Καί σε καμιά Λωζάνη δεν δίνω τό δικαίωμα να με ξεριζώσει

Κράτη, βρείτε τα μεταξύ σας..

Κυβερνήσεις, καντε όσες συμφωνίες θέλετε, ερήμην μου.

Εγώ εκεί ανήκω..




ΤΑ ΤΑΦΙΑ 'Μ ΕΧΑΣΑ. ΝΤ' ΕΘΑΨΑ ΚΙ ΕΝΕΣΠΑΛΑ...
(Τούς τάφους μου έχασα. Αυτούς πού έθαψα δεν ξέχασα..)

Είμαστε άγγελοι καί διάβολοι, σέ μία συσκευασία

Ενα σχόλιό μου στό "Πόντος και αριστερά", μετά από ένα σχόλιο τού doukas στό περιεχόμενο της προηγούμενης ανάρτησης μου, για τα επεισόδια στην Παναγία Σουμελά τού Πόντου:

2. Ε όχι και μπράβο στον Ψωμιάδη και στον Παπαθεμελή. Τσάμπα μαγκιά πουλάνε και καίνε και τους υπόλοιπους που πήγαν εκεί ( όχι τους προσκυνητές από την Ελλάδα αλλά αυτούς που μένουν μόνιμα εκεί.)
   Αν έχει τα άντερα ο Ζορό και ο Παπαθεμελής ας πουν στον Καραμανλή ότι δεν θα τον στηρίζουν αν δεν πιέσει την Τουρκία ( μέσω της Ευρωπαικής Ένωσης ) για προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς των μειονοτήτων και για το δικαίωμα γλωσσικού και θρησκευτικού αυτοπροσδιορισμού των Τούρκων υπηκόων. Ο νοών νοείτο

   Σχόλιο από doukas | Αυγούστου 16, 2009

3. doukas, δεν ξέρω αν έχουν άντερα γι΄αυτό πού λές, πάντως, την συγκεκριμένη στιγμή, στήριξαν τόν Ιβάν Σαββίδη, πού από πέρσυ αγωνίζεται να κατοχυρώσει στην πράξη τό αυτονόητο:
   Η Παναγία Σουμελά τού Πόντου είναι τό θρησκευτικό κέντρο τών απανταχού ποντίων. Δέν είναι ένα άχρωμο ουδέτερο μουσέιο.
   Ο Ψωμιάδης; Ναί, από την μιά καραγκιόζης Ζορό, γελοίος υπηρέτης ενός κρατους πού ενώ προσποιείται ότι εκπροσωπεί την κοινωνία, την στέλνει να ιδιωτεύει, βολεύοντας με αισχρό τρόπο τό προσωπικό του, και προσβάλλoντας την προσφυγική μνήμη με καταθέσεις στεφανιών στόν Κεμάλ..
   Κι από την άλλη, την συγκεκριμένη στιγμή, μαχητικός εκφραστής ενός κοινωνικού-προσφυγικού αιτήματος, τελείως έξω από τις ανοχές τού Ελλαδικού και Ισλαμοκεμαλικού κρατους.
   Τί να κάνουμε; Είτε μας αρέσει, είτε όχι, οι άνθρωποι είναι “συναμφότεροι” όπως λέει ο Ζουράρις.
   Αγγελοι και Διάβολοι, σέ μία συσκευασία…
   Ο Σαββίδης; Θέλεις να τόν πούμε μαφιόζο; Μπορεί να είναι, μπορεί και όχι. Δέν γνωρίζω..
   Αλλά, να, πού γίνεται μπροστάρης σέ μία προσπάθεια, πού αν ευοδωθεί, θά είναι μιά νίκη της ιστορίας απέναντι στην παραχάραξή της.
   Μιά νίκη της μνήμης απέναντι στην λήθη….
   Νά σού φέρω κι άλλα παραδείγματα;
   Ο Αρης Βελουχιώτης; Βίαιος, σκληρός και άδικος, πολλές φορές. Δηλωσίας καί λούμπεν κατα περιόδους..
   Κι από την άλλη, η ψυχή τού “νέου 21″.
   Αυτός πού μέ τον βολονταρισμό του, σώζει την τιμή του Ελληνισμού, εκπροσωπόντας εκείνη την στιγμη τό συστατικό του στοιχείο, την πεμπτουσία του: Αντίσταση και αγώνας για Λευτερίά..
   Οι μισοί λένε ότι ήταν δαίμονας και οι άλλοι μισοί ότι ήταν άγγελος. Εγώ λέω ότι ήταν και τα δύο..
   Ο Μακρυγιάννης; Σαράφης από την μιά, καί 7 τραύματα χαίνοντα από την άλλη, στον αγώνα γιά την λευτεριά..
   Ο Καποδίστριας; Εκφραστης της Τσαρικής πολιτικής, στην πιό μαύρη περίοδο της Ιεράς συμμαχίας, κι από την άλλη, θυσία γιά να ορθοποδήσει η πατρίδα, όπως αυτός τέλος πάντων τό αντιλαμβάνεται..
   Ο Κοσμάς ο Αιτωλός; Δυσιδαίμονας θρησκόληπτος κι από την άλλη, κρεμιέται από τούς Τούρκους από ένα δένδρο, γιατί ξαναγεννά την ξεχασμένη Ελλάδα, ανοίγοντας 200 καί πλέον σχολεία.
   Ο Βενιζέλος; Επαναστάτης καί αναμορφωτής από τό 1910-1920, θαυμαστής τού Κεμάλ και τού Μουσολίνι, και κινηματίας για δικτατορία τό 1930-1935..
   Ο Μεταξάς; Βασιλικό σκυλάκι στά νιάτα του, ΟΧΙ τό 1940 (κι άς λέμε ότι τό Οχι τό είπε ο λαός. Ο λαός κοιμόταν 3 η ώρα εκείνη την νύχτα..).
   Γ. Παπανδρέου: Τσιράκι των Αγγλων καί της Αντίδρασης τό 1944, ο “γέρος της Δημοκρατίας” στούς δύο ανένδοτους.
   Ηλίας Τσιριμώκος: Ο “Ηλίας τού βουνού” το 42-44, γίνεται ο κατάπτυστος αποστάτης τού 65.
   Στρατηγός Κατσιμήτρος: Ο ήρωας στρατηγός της νίκης στά Αλβανικά βουνά, συνεργάτης των Γερμανών, αργότερα. Ο Πεταίν, κάτι αντίστοιχο..
   Εγώ; Αντιφατικός, ρευστός καί υπό συνεχή διαμόρφωση. Από την μία χριστοπαναγίες κι από την άλλη, έκλαιγα όταν πήγα στην Παναγία Σουμελά, στόν Πόντο..
   Ευτυχώς, εσύ φαίνεσαι σταθερός κι αμόλυντος από τετοια “συναμφότερα”

   Σχόλιο από vripol | Αυγούστου 17, 2009

Η Παναγία Σουμελά τού Πόντου, δέν είναι μνημείο ακαθορίστου προελέυσεως καί σκοπού

Η Παναγία Σουμελά τού Πόντου, δέν είναι άχρωμο μουσείο, όπως θέλουν να μας τό παρουσιάσει τό Τουρκικό κράτος καί η τραμπούκος Διευθύντριά του.
Είναι θρησκευτικό κέντρο τού Ποντιακού Ελληνισμού, καί σαν τέτοιο πρέπει να επιδεικνύεται, και σαν τέτοιο πρέπει να ξαναλειτουργήσει..
Κάναμε εμείς κανένα τζαμί της Ξάνθης ή της Κομοτηνής Μουσείο;
Απαγορεύσαμε ποτέ μουσουλμανική θρησκευτική τελετή στην Ξάνθη, την Κομοτηνή;
Παρ' 'ολο που οι προσκυνητές επεχείρησαν να κάνουν την λειτουργία ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΕΡΊΒΟΛΟ ΤΟΥ ΝΑΟΥ (όσοι έχουμε πάει, τό καταλαβαίνουμε απο το βίντεο), η διευθύντρια απέσπασε βίαια τό κερί.
Πώς τόλμησε να προσβάλλει έτσι τα θρησκευτικά αισθήματα 3000 προσκυνητών;
Γιά 1600 χρόνια, αυτός ό τόπος αποτελούσε θρησκευτικό προσκύνημα των Ελλήνων.
Εχει την αξίωση τό Τουρκικό κράτος να τού αλλάξει χαρακτήρα μέσα σέ 90 χρόνια;
Σάν μεγάλο ιστορικό θράσσος δέν επιδεικνύουν;
Μπράβο στον Ιβάν Σαββίδη, μπράβο στον Παπαθεμελή, μπράβο στον Ψωμιάδη.
Στην συγκεκριμένη στιγμή, οι συγκεκριμένοι άνθρωποι, ΑΓΩΝΊΣΤΗΚΑΝ κατά της παραποίησης της Ιστορίας τών Ελληνικών μνημείων στόν Πόντο.
Μπορεί να διαφωνώ σε εκατό άλλα θέματα μέ τούς προαναφερθέντες, αλλά θά τους πώ ξανά μπράβο για την στάση τους.
Ο τίτλος τού προοδευτικού και τού πατριώτη δέν απονέμεται από επιτροπές και ιερατεία.
Κερδίζεται στά μέτωπα των αγώνων....
Αν αυτό πού έκαναν είναι "αντιδραστικό", λυπούμαι γιά την κατάντια κάποιων "προοδευτικών"....

Ο Μπάρμπα Σαλίχ από την Λιβερά της Ματσούκας της Τραπεζούντας τού Πόντου

Στό παραπάνω ντοκιμαντέρ της ΕΤ 3 θά δείτε τόν Μπάρμπα Σαλίχ από την Λιβερά. Πέθανε πανω από 100 ετών. Ηταν φίλος τού προπάππου μου Στυλιανού Πεϊμανίδη, πού ηταν μουχτάρης (πρόεδρος) στην Κοσπιδί, πού ηταν αμιγές Ελληνικό χωριό.
Ο μπάρμπα Σαλίχ, νέος τότε, κατέβαινε από την Λιβερά στην Κοσπιδί, καί παράνομα, μαζί με τον προπάππου μου, κόβανε μέ τό χαβάν καπνό καί καπνίζανε.
Ο Σαλίχ είτανε φίλος καί τού παππού μου τού Γιάννη. Οταν γύρισε ο παππούς μου από τά τάγματα εργασίας, απ' όπου απολύθηκε ως ανταλλάξιμος, βρήκε άδειο καί έρημο τό χωριό του την Κοσπιδί.
Οι κάτοικοι βρίσκονταν στήν Τραπεζούντα, περιμένοντας τό πλοίο πού θά τούς έπαιρνε γιά την Ελλάδα. Τότε ο παππούς μου ανέβηκε στην Λιβερά καί βρήκε τόν φίλο του τόν Σαλίχ, πού εν μεσω αγκαλιών καί δακρύων τού είπε τά νέα: Οι δικοί μας βρίσκονταν στόν μητροπολιτικό ναό τού Αγίου Γρηγορίου της Τραπεζούντας. Ο Σαλίχ δέν άφησε τόν φίλο του τόν Γιάννη μόνο του. Κατέβηκε μαζί του στήν Τραπεζούντα γιά νά βρούν τούς δικούς μας.
Οταν τό 1962 ο παππούς μου πήγε στόν Πόντο, βρηκε τόν Σαλίχ. Τό 1989 ο γερολεβέντης Σαλίχ ήλθε στην Ελλάδα ψάχνοντας τόν παπού μου, μόνο πού αυτος πέθανε τό 1968. Φιλοξενήθηκε στό σπίτι μας, καί μοιρολογούσε μπροστά στην φωτογραφία τού παππού μου: "Ε κιτι Γιάννε, έ κιτι Στυλιανέ..Ντό μουχαπέτεα επoίναμε.." .

Αιωνία σου η μνήμη ΑΔΕΛΦΕ μας Σαλίχ...

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΝΑΟ ΤΗΣ ΣΑΝΤΑ ΜΑΡΙΑ: ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ 1997