
" Ακριβέ μου μεγάλε αδελφέ και γενναίε διοικητά μου,
Λοχαγέ μου, πρίν κάθε άλλο, να σας δώσω μερικάς πληροφορίας περί της προσφιλούς μας Ισταμπούλ. Αν καί επληροφορήθητε τα νέα απο τό ραδιόφωνον και τας εφημερίδας, νομίζω ότι θα δώσετε περισσότερον πίστιν αν πληροφορηθήτε τα πράγματα από γράμμα πηγής εμπράκτως μετασχούσης εις τά γεγονότα. Κατά την περί ής πρόκειται Τετάρτην [στήν πραγματικότητα Πέμπτη και Παρασκευή] [...] η υπό του ραδιοφώνου μετάδοσις της ειδήσεως περί της εις την οικίαν τού Ατατούρκ* ριφθείσης βόμβας, εξήγειρεν ολόκληρον την νεολαίαν, και κάθε γωνία τής Ισταμπούλ εγέμησε και εξεχείλησε από πλήθος κόσμου. Τά πλήθη ταύτα, καθ΄ομάδας και με ρόπαλα, τας αξίνας, τα φτυάρια και τα κομμάτια σίδερα πού εκρατούσαν εις τα χέρια, εξορμώντα εις κάθε συνοικίαν χωριστά, έκαυσαν και εκρήμνισαν τα μαγαζιά και πρό πάντων τα σπίτια των Ρωμιών, και κατέστρεψαν τα πράγματά των.
Μέσα σέ όλους αυτούς είχον και εγώ μίαν ομάδα. Ετύλιξα μίαν τουρκικήν σημαίαν εις τόν λαιμόν μου, εφόρεσα ένα καπέλλο φέτρ και με ένα σίδερο εις το ένα χέρι, και κρατώντας ένα μαχαίρι εις τό άλλο, ερημάξαμεν όλα τα εις τό Εντιρνέκαπού μας ρωμαίικα σπίτια.
Μόνη η ιδική μου ομάς, αποτελούμενη από δέκα-δεκαπέντε άτομα τό πολύ , εχαλάσαμεν έως τας 2.27 της νυκτός είκοσι τρία ρωμαίικα σπίτια, είκοσι ένα ρωμαίικα ταξί, και τρία μαγαζιά, ένα καφενείον, ένα κουρείον και πέντε ραφεία.
Αχ λοχαγέ μου, κατεστρέψαμεν και εσπάσαμεν περισσότερα από είκοσι ψυγεία, είκοσι πέντε ραδιόφωνα, ραπτομηχανάς, μεταξωτά υφάσματα, πολυθρόνες καί όλα τα πολύτιμα έπιπλα και εφύγαμε [...]
Τέλος την νύκτα, περί ώραν ίσως 2.30, ίσως 3.00, εκηρύχθη ο στρατιωτικός νόμος και ο καθένας εγύρισε στό σπίτι του.
Η διεύθυνσίς μου Κωνσταντινουπόλεως:
Κύριον Σαλίχ Κιρμιζί, Τεκίρ Σαράι Τζαδδεσή, Λιμοντζή Χουσεΐν σοκάκ αρ. 3, Εντιρνέκαπου-Ινσταμπούλ.
Ο πιστός αδελφός σας Υπαξιωματικός Μ. Σαλίχ Κιρμιζί.
* Οπως αποδέιχτηκε απο τις επίσημες ελληνικές και τουρκικές εκθέσεις , ο δυναμίτης τοποθετήθηκε από τούς ίδιους τούς Τούρκους ως σινιάλο για την εξαπόλυση τού πογκρόμ.
Από τό βιβλίο τού Σπύρου Βρυώνη "Ο μηχανισμός της καταστροφης. Τό Τουρκικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της Ελληνικης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης", σελ 118-119, εκδόσεις ΕΣΤΙΑΣ

Ε όχι και μπράβο στον Ψωμιάδη και στον Παπαθεμελή. Τσάμπα μαγκιά πουλάνε και καίνε και τους υπόλοιπους που πήγαν εκεί ( όχι τους προσκυνητές από την Ελλάδα αλλά αυτούς που μένουν μόνιμα εκεί.)
Αν έχει τα άντερα ο Ζορό και ο Παπαθεμελής ας πουν στον Καραμανλή ότι δεν θα τον στηρίζουν αν δεν πιέσει την Τουρκία ( μέσω της Ευρωπαικής Ένωσης ) για προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς των μειονοτήτων και για το δικαίωμα γλωσσικού και θρησκευτικού αυτοπροσδιορισμού των Τούρκων υπηκόων. Ο νοών νοείτο
doukas, δεν ξέρω αν έχουν άντερα γι΄αυτό πού λές, πάντως, την συγκεκριμένη στιγμή, στήριξαν τόν Ιβάν Σαββίδη, πού από πέρσυ αγωνίζεται να κατοχυρώσει στην πράξη τό αυτονόητο:
Η Παναγία Σουμελά τού Πόντου είναι τό θρησκευτικό κέντρο τών απανταχού ποντίων. Δέν είναι ένα άχρωμο ουδέτερο μουσέιο.
Ο Ψωμιάδης; Ναί, από την μιά καραγκιόζης Ζορό, γελοίος υπηρέτης ενός κρατους πού ενώ προσποιείται ότι εκπροσωπεί την κοινωνία, την στέλνει να ιδιωτεύει, βολεύοντας με αισχρό τρόπο τό προσωπικό του, και προσβάλλoντας την προσφυγική μνήμη με καταθέσεις στεφανιών στόν Κεμάλ..
Κι από την άλλη, την συγκεκριμένη στιγμή, μαχητικός εκφραστής ενός κοινωνικού-προσφυγικού αιτήματος, τελείως έξω από τις ανοχές τού Ελλαδικού και Ισλαμοκεμαλικού κρατους.
Τί να κάνουμε; Είτε μας αρέσει, είτε όχι, οι άνθρωποι είναι “συναμφότεροι” όπως λέει ο Ζουράρις.
Αγγελοι και Διάβολοι, σέ μία συσκευασία…
Ο Σαββίδης; Θέλεις να τόν πούμε μαφιόζο; Μπορεί να είναι, μπορεί και όχι. Δέν γνωρίζω..
Αλλά, να, πού γίνεται μπροστάρης σέ μία προσπάθεια, πού αν ευοδωθεί, θά είναι μιά νίκη της ιστορίας απέναντι στην παραχάραξή της.
Μιά νίκη της μνήμης απέναντι στην λήθη….
Νά σού φέρω κι άλλα παραδείγματα;
Ο Αρης Βελουχιώτης; Βίαιος, σκληρός και άδικος, πολλές φορές. Δηλωσίας καί λούμπεν κατα περιόδους..
Κι από την άλλη, η ψυχή τού “νέου 21″.
Αυτός πού μέ τον βολονταρισμό του, σώζει την τιμή του Ελληνισμού, εκπροσωπόντας εκείνη την στιγμη τό συστατικό του στοιχείο, την πεμπτουσία του: Αντίσταση και αγώνας για Λευτερίά..
Οι μισοί λένε ότι ήταν δαίμονας και οι άλλοι μισοί ότι ήταν άγγελος. Εγώ λέω ότι ήταν και τα δύο..
Ο Μακρυγιάννης; Σαράφης από την μιά, καί 7 τραύματα χαίνοντα από την άλλη, στον αγώνα γιά την λευτεριά..
Ο Καποδίστριας; Εκφραστης της Τσαρικής πολιτικής, στην πιό μαύρη περίοδο της Ιεράς συμμαχίας, κι από την άλλη, θυσία γιά να ορθοποδήσει η πατρίδα, όπως αυτός τέλος πάντων τό αντιλαμβάνεται..
Ο Κοσμάς ο Αιτωλός; Δυσιδαίμονας θρησκόληπτος κι από την άλλη, κρεμιέται από τούς Τούρκους από ένα δένδρο, γιατί ξαναγεννά την ξεχασμένη Ελλάδα, ανοίγοντας 200 καί πλέον σχολεία.
Ο Βενιζέλος; Επαναστάτης καί αναμορφωτής από τό 1910-1920, θαυμαστής τού Κεμάλ και τού Μουσολίνι, και κινηματίας για δικτατορία τό 1930-1935..
Ο Μεταξάς; Βασιλικό σκυλάκι στά νιάτα του, ΟΧΙ τό 1940 (κι άς λέμε ότι τό Οχι τό είπε ο λαός. Ο λαός κοιμόταν 3 η ώρα εκείνη την νύχτα..).
Γ. Παπανδρέου: Τσιράκι των Αγγλων καί της Αντίδρασης τό 1944, ο “γέρος της Δημοκρατίας” στούς δύο ανένδοτους.
Ηλίας Τσιριμώκος: Ο “Ηλίας τού βουνού” το 42-44, γίνεται ο κατάπτυστος αποστάτης τού 65.
Στρατηγός Κατσιμήτρος: Ο ήρωας στρατηγός της νίκης στά Αλβανικά βουνά, συνεργάτης των Γερμανών, αργότερα. Ο Πεταίν, κάτι αντίστοιχο..
Εγώ; Αντιφατικός, ρευστός καί υπό συνεχή διαμόρφωση. Από την μία χριστοπαναγίες κι από την άλλη, έκλαιγα όταν πήγα στην Παναγία Σουμελά, στόν Πόντο..
Ευτυχώς, εσύ φαίνεσαι σταθερός κι αμόλυντος από τετοια “συναμφότερα”