Ο Στράβωνας από τη Αμάσεια.

Ο γεωγράφος της αρχαιότητας Στράβων, στην πατρίδα του την Αμασεια, μπροστα στούς τάφους των Μιθριδατών.

Φροντιστήριο Τραπεζούντας: Η εκπλήρωση ενός τάματος

Ο Γιάννης Πεϊμανίδης φοίτησε στό Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Ηταν δάσκαλος. Κάποτε, αφού περιέγραψε την ακριβή θέση της αίθουσας όπου φοιτούσε, είπε στήν κόρη του Δέσποινα, δασκάλα καί αυτή: "Νούλα, παιδί μου, αν θα πάς καποτε στην Τραπεζούντα, σε παρακαλώ νά πάς καί στό Φροντιστήριο, στην αίθουσα πού σπούδασα". "Ναί, πατέρα" είπε η Δέσποινα..


Αύγουστος 2008: Η εκπλήρωση τού τάματος..



90 χρόνια μετά , τό όνομα Ιωάννης Πεϊμανίδης ξαναγράφεται στόν πίνακα της αίθουσας...

Ηλίας Καραγκιόζ

Ο Ηλίας Καραγκιόζ κατάγεται από την Λιβερά τής Ματσούκας της Τραπεζούντας, καί μένει εκεί μετά από την συνταξιοδότησή του. Εργάστηκε ως ανθρακωρύχος στήν Γερμανία καί έπαθε σοβαρή πνευμονοπάθεια με αποτέλεσμα να νοσηλεύεται επί τριετία στά Νοσοκομεία. Εκεί διάβασε πάρα πολύ. Είναι ένθερμος φίλος της Αρχαίας Ελλάδας. Εχει γράψει λαογραφικά βιβλία γιά την περιοχή της Ματσούκας, οπου αναφέρει χωρίς καμία αυτολογοκρισία την παρουσία των Ελληνοποντίων πρίν την ανταλλαγή, τίς Ελληνικές ονομασίες τών χωριών, ιστορίες Ελληνοποντιακών οικογενειών από την Λιβερά κ.α. Είναι πιστός μουσουλμάνος, καί κάνει τακτικά τό ναμάζι του (προσευχή).
Στόν πρώτο όροφο τού σπιτιού τού Ηλία Καραγκιόζ, βρίσκεται η μεγάλη καί αξιόλογη βιβλιοθήκη του. Επάνω, επιγραφή πού αναφέρεται στόν Προμηθέα, καί φέρει αναπαράσταση τού πυρσού του.

Τη Τρίχας τό γεφύριν

Επάνω στίς Τρίχας τό γεφύρι, τον Αύγουστο τού 2007, ο Χάμπον (Γρηγοριάδης Χαράλαμπος) παίζει λύρα καί οι κυρίες χορεύουν. Τό παρόν γεφύρι βρίσκεται αριστερά από τον δρόμο Τραπεζούντας-Ματσούκας, καί είναι πολύ μικρό γιά νά τό κτίζουν τοσα χρόνια, τόσοι πολλοί άνθρωποι, όπως λέει τό τραγούδι. Τό πράγμα μυρίζει τουριστική εκμετάλευση, αλλά τέλως πάντων, ας κάνουμε πώς δέν καταλαβαίνουμε..

ΤΗ ΤΡΙΧΑΣ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙΝ

Ακεί πέραν σό Δρακολίμν', σή Τρίχας τό γεφύριν,
χίλιοι μαστόρ' εδούλευαν και μύριοι μαθητάδες.
Όλεν τήν μέραν έχτιζαν, τή νύχτα εχαλάουντον.
Οι μάστοροι εχαίρουσαν, θε να πλεθύν' η ρόγα,
οι μαθητάδες έκλαιγαν, τσι κουβαλεί λιθάρια.
Κι ατός ο πρωτομάστορας νουνίζ' νύχταν κι ημέραν.
Ντο δίεις με, Πρωτομάστορα και στένω το γεφύρι σ'
- Αν δίγω σε τον κύρην μου, άλλον κύρην πα 'κ' έχω!
- Ντο δίεις με, Πρωτομάστορα και στένω το γεφύρι σ' ;
- Αν δίγω σε τη Μάνα μου, μάναν άλλλο πα 'κ' έχω!
- Ντο δίεις με, Πρωτομάστορα και στένω το γεφύρι σ' ;
- Αν δίγω σε τα πουλόπα μ', ζωήν ατά 'κ' εγνώρσαν!
- Ντο δίεις με, Πρωτομάστορα και στένω το γεφύρι σ' ;
- Θα δίγω σε την κάλη μου. Καλύτερον ευρήκω!
Μενεί και λέει την κάλην ατ', αγλήγορα να έρται.
'Κόμαν τον Γιάννεν 'κ' έλουσεν και σο κουνίν 'κ' εθέκεν,
'κόμαν τα χτήνια 'κ' έλμεξεν, τα μουσκάρια 'κ' εδέκεν.
Διπλομενεί την έρημον με τ' άοικον πουλόπον:
Σάββαν να πάει σο λουτρόν, την Κερεκήν σον γάμον
και την Δευτέραν το πουρνόν, αδά να ευρισκάται.
Σάββαν επήγεν σο λουτρόν, την Κερακήν σον γάμον
και την Δευτέραν το πουρνόν σο Δρακολίμν' ευρέθεν.
- Καλή μ', ακεί σο Δρακολίμν', ερούξεν το σκεπάρι μ',
ήν ποίος μπαίν' και παίρ' ατό, θα εν τ' εμόν η κάλη.
Πέντε οργέας κατηβαίν' και με την τραγωδίαν,
και άλλα πέντε κατηβαίν' με την μοιρολογίαν.
- Κι άρ 'κι πονώ τα κάλλια μου, κι άρ 'κι πονώ τη νέτε μ',
πονώ και κλαίγω το πουλί μ' ντ' εφέκα κοιμισμένον.
Πώς τρομάζνε τα γόνατα μ', να τρομάζ' το γεφύρι σ'.
Κι άμον ντο σείουν τα μαλιά μ', να σείουν οι διαβάτοι.
Κι άμον ντο τρέχνε τα δάκρυα μ', να τρέχ' και το ποτάμιν!
- Ευχέθ' καλή μ'. Ευχέθ' καλή μ'. Ευχέθ', μην καταράσαι,
Αδέλφια έεις σην ξενειτιάν, έρχουνταν και διαβαίνε.
- Κι άμον ντο στέκνε τα γόνατα μ', να στέκει το γεφύρι σ'.
- Κι άμον ντο στέκνε τα μαλιά μ', να στέκνε οι διαβάτοι.
- Κι άμον ντο στέκνε τα δάκρυα μ', να στ'εκει το ποτάμι!
Τρί' αδελφάδες έμνες εμείς κι οι τρεις καταραμένοι.
Είνας, έχτσεν την Άδεσσαν κι άλλε το Δεβασίριν
κι εγώ η τρικατάρατος, τη Τρίχας το γεφύριν!

"Σουμέλα λέν τήν Παναγιά" , από τήν AYSENUR KOLIVAR

www.youtube.com/watch?v=jOmqRfzZxHo

ΧΟΡΟΣ ΣΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΠΑΡΧΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΝΩΝ

Από τό ταξίδι μας στόν Πόντο τόν Αύγουστο τού 2007: Στό πανηγύρι τού Παρχαριού των Πλατάνων της Τραπεζούντας, ο λυράρης μας Χαράλαμπος Γρηγοριάδης(Χάμπον) από τό Ριζό της Σκύδρας, πιάνει τά βήματα τού τίκ μέ ποντιοπούλια από την περιοχή, χωρίς μουσική. Η στιγμή ηταν συγκλονιστική..
Εκ των υστέρων προστέθηκε καί η μουσική καθώς ο εικονιζόμενος εντόπιος πόντιος πήρε την λύρα από τά χέρια τού ορχούμενου Χάμπου, καί άρχισε νά παίζει.

Ο ΠΑΠΟΥΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 40 ΧΡΟΝΙΑ

Ο παπούς μου ο Γιάννης Πεϊμανίδης επέστρεψε στόν Πόντο τό 1962, σε ταξίδι πού έκανε μαζί μέ τον κουμπάρο του Κ. Ανδρεάδη. Εδώ βρίσκονται στό Πεξιλέρ τής Ζύγανας. Ειναι συγκινημένοι. Ο παπούς μου δεξιά.